Kasten Yaralama Suçu: Şikâyet, Ceza ve Savunma Stratejileri

Vücut dokunulmazlığına karşı suçlar arasında en yaygın karşılaşılan suç tipi olan kasten yaralama, Adana adliyelerinin ceza mahkemelerinde yoğun biçimde görülmektedir. Komşuluk kavgasından aile içi şiddete, sokak tartışmasından iş yeri anlaşmazlığına kadar geniş bir yelpazede karşımıza çıkan bu suç tipi, 4 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun ile ciddi ceza artırımlarına uğramıştır. Bu rehberde kasten yaralama suçunun güncel halini, savunma stratejilerini ve Adana özelindeki uygulama süreçlerini ele alacağız.

Kasten Yaralama Suçu Nedir?

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu‘nun 86. maddesi, kasten yaralama suçunu “başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan” fiil olarak tanımlamaktadır. Suçun oluşabilmesi için failin bu sonucu bilerek ve isteyerek gerçekleştirmiş olması, yani kastının bulunması gerekir.

Kasıt unsurunun varlığı, bu suçu taksirle yaralama suçundan (TCK m.89) ayıran en kritik çizgidir. Yargıtay kararlarında sıklıkla vurgulanan bu ayrım, olayın kasten mi yoksa taksirle mi gerçekleştiğini belirlemede uyuşmazlığın merkezine oturur. Örneğin bir trafik kazasında birinin yaralanması taksirle yaralama iken, kavga sırasında birine yumruk atılması kasten yaralama olarak nitelendirilir. Ayrıca failin neticeyi öngörmesine rağmen “olursa olsun” diyerek hareket etmesi halinde olası kast (TCK m.21/2) gündeme gelir ve bu durumda da suç kasten yaralama kapsamında değerlendirilir.

Basit Yaralama ve Kasten Yaralamanın Temel Hali Ayrımı

Kanun, kasten yaralamayı yaralamanın ağırlığına göre ikiye ayırmaktadır. Bu ayrımın merkezinde basit tıbbi müdahale (BTM) kavramı yer alır. Adliyelerde bulunan Adli Tıp Şube Müdürlükleri tarafından düzenlenen rapor, yaralamanın BTM ile giderilip giderilemeyeceğini belirler ve davanın seyrini doğrudan etkiler.

Kasten yaralamanın temel hali (TCK m.86/1): Basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek nitelikteki yaralanmalar bu kapsamdadır. Kemik kırığı, derin kesi yaraları ve uzun süreli tedavi gerektiren yaralanmalar bu gruba girer. 7550 sayılı Kanun ile güncellenen cezası 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapistir (eski düzenlemede alt sınır 1 yıldı). Bu suç şikâyete bağlı değildir; Cumhuriyet Başsavcılığı resen soruşturma yürütür. Ancak uzlaşmaya tabidir (CMK m.253/1-b-1).

Basit yaralama — BTM ile giderilebilir yaralama (TCK m.86/2): Tokat, yumruk sonucu oluşan morluk, sıyrık, hafif çizik gibi basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif yaralanmalardır. 7550 sayılı Kanun değişikliğiyle cezası 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adli para cezası olarak belirlenmiştir (eski düzenlemede 4 aydan 1 yıla kadardı). Suçun kadına karşı işlenmesi halinde cezanın alt sınırı 9 aydan az olamaz. Şikâyete bağlıdır; mağdurun olayı öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyette bulunması gerekir.

Nitelikli Haller: Cezayı Artıran Koşullar (TCK m.86/3)

Kasten yaralama fiilinin belirli koşullar altında işlenmesi halinde şikâyet aranmaksızın verilecek ceza artırılır. 86/3 maddesinde düzenlenen nitelikli haller şunlardır:

• (a) Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı işlenmesi — ceza yarı oranında artırılır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2018/614 sayılı kararına göre evlatlık ilişkisi kan hısımlığına dayanmadığından bu bent kapsamında değerlendirilmez.
• (b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye (çocuk, yaşlı, engelli) karşı işlenmesi — yarı oranında artırılır.
• (c) Kamu görevlisine karşı görevi sebebiyle işlenmesi — yarı oranında artırılır.
• (d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesi — yarı oranında artırılır.
• (e) Silahla işlenmesi — yarı oranında artırılır. Yargıtay, silah kavramını TCK m.6 çerçevesinde geniş yorumlamaktadır: bıçak, sopa, taş, şişe, kemer, tornavida hatta bir bardak bile silah sayılabilir.
• (f) Canavarca hisle işlenmesi — ceza bir kat artırılır (diğer nitelikli hallerden farklı olarak daha yüksek artırım oranı uygulanır).

Nitelikli hallerde uzlaşma hükümleri uygulanmaz (CMK m.253 kapsamı dışındadır) ve mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürmez. Bu düzenleme özellikle aile içi şiddet vakalarında mağdur üzerindeki “şikâyetini geri çek” baskısını bertaraf etmek amacıyla getirilmiştir. Anayasa Mahkemesi de verdiği kararlarda eşe karşı işlenen suçun şikâyete bağlı olmamasının eşitlik ilkesine aykırı olmadığını, devletin aile bireylerini koruma yükümlülüğü bulunduğunu teyit etmiştir.

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK m.87)

Failin kastı yalnızca yaralamaya yönelik olsa da ortaya çıkan sonucun öngörülenin çok ötesinde ağır olması halinde TCK’nın 87. maddesi devreye girer. 7550 sayılı Kanun, bu maddedeki artırım oranlarını da ciddi biçimde yükseltmiştir:

Birinci grup — ceza bir kat artırılır (eski düzenlemede yarı oranındaydı): Duyulardan veya organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması, konuşmada sürekli zorluk, yüzde sabit iz kalması, yaşamı tehlikeye sokan bir durum yaratılması ve gebe kadına karşı işlenip erken doğuma neden olunması. Bu hallerde birinci fıkra kapsamındaki suçlarda ceza en az 4 yıl, üçüncü fıkra (nitelikli) hallerinde en az 6 yıldır.

İkinci grup — ceza iki kat artırılır (eski düzenlemede bir kattı): İyileşmesi olanağı bulunmayan hastalık veya bitkisel hayat, duyu veya organ işlevinin tamamen yitirilmesi, konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin kaybolması, yüzde sürekli değişiklik ve gebe kadına karşı işlenip düşüğe neden olunması. Alt sınırlar birinci fıkra hallerinde 6 yıl, üçüncü fıkra hallerinde 9 yıldır.

Kemik kırığı veya çıkığı (TCK m.87/3): Yaralama sonucunda kemik kırığı veya çıkığı meydana gelmişse ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre yarısına kadar artırılır. Adli Tıp Kurumu bu etkiyi hafif (1), orta (2-3) ve ağır (4-5-6) olarak derecelendirir. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre diş kırığı kemik kırığı olarak kabul edilmez; diş bilimsel olarak kemik sayılmadığından TCK 87/3 uygulanmaz, ancak TCK 86/1 kapsamında cezanın alt sınırdan uzaklaşma nedeni olarak değerlendirilir.

Ölüm meydana gelmesi (TCK m.87/4): 7550 sayılı Kanun’la güncellenen cezalar — birinci fıkra hallerinde 10 yıldan 14 yıla kadar (eski: 8-12 yıl), üçüncü fıkra (nitelikli) hallerinde 14 yıldan 18 yıla kadar (eski: 12-18 yıl) hapis cezası öngörülmektedir.

Özellikle “yüzde sabit iz” konusu uygulamada sıklıkla tartışılmaktadır. Adli Tıp Kurumu’nun nihai raporu belirleyicidir. Adana’daki yaralama dosyalarının önemli bir kısmında bu raporun İstanbul’daki Adli Tıp Kurumu Başkanlığı’na gönderilmesi gerekmekte ve bu süreç yargılamayı aylar boyunca uzatabilmektedir.

Şikâyet Süreci ve Başvuru Yolları

Basit yaralama suçu (TCK m.86/2) şikâyete bağlıdır. Mağdurun olayı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyette bulunması gerekir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; geçirilmesi halinde şikâyet hakkı kesin olarak ortadan kalkar.

Şikâyet, savcılığa veya kolluğa (polis/jandarma) yapılabilir. Adana’da yaşıyorsanız Seyhan veya Yüreğir ilçe emniyet müdürlüklerine ya da doğrudan Adana Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvurabilirsiniz. UYAP Vatandaş Portal üzerinden elektronik ortamda şikâyet dilekçesi göndermek de mümkündür.

Kasten yaralamanın temel hali (TCK m.86/1), nitelikli halleri (TCK m.86/3) ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK m.87) ise şikâyete bağlı değildir. Savcılık resen soruşturma başlatır ve mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi davanın düşmesini sağlamaz. Bu suçlar için dava zamanaşımı süresi 8 yıl olup, nitelikli hallerde cezanın üst sınırının 5 yılı aşması halinde bu süre 15 yıla uzar.

Soruşturma ve Kovuşturma Süreci

Şikâyet veya ihbar sonrası adli süreç belirli aşamalardan geçer. Kolluk kuvvetleri olay yerinde delil toplar, tanık ifadeleri alır ve mağduru hastaneye sevk eder. Adli tıp raporu, yaralamanın niteliğini ve ağırlığını belirleyen en kritik belgedir. Savcılık toplanan delillere göre ya iddianame hazırlar ya da kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.

İddianamenin mahkeme tarafından kabul edilmesiyle kovuşturma aşaması başlar. Kasten yaralama davaları kural olarak Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülür. Ancak neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse veya cezanın üst sınırı 10 yılı aşıyorsa dosya Ağır Ceza Mahkemesi’nin görev alanına girer.

Adana’da bu tür davaların ilk duruşması genellikle iddianamenin kabulünden 2-4 ay sonrasına verilmektedir. Adli Tıp raporunun İstanbul’a gönderilmesi gerektiği hallerde bu süre 6 ayı bulabilmektedir. Ayrıca 7550 sayılı Kanun’un getirdiği ceza artırımları nedeniyle silahla yaralama gibi nitelikli hallerde tutuklama kararlarının daha sık gündeme geleceği öngörülmektedir.

Uzlaşma İmkânı

TCK m.86/1 (temel hal) ve TCK m.86/2 (BTM ile giderilebilir yaralama) kapsamındaki kasten yaralama suçları uzlaşmaya tabi suçlar arasındadır. Soruşturma veya kovuşturma aşamasında taraflar uzlaşma bürosuna yönlendirilir. Uzlaşma sağlanırsa dava düşer.

Ancak nitelikli haller (TCK m.86/3) uzlaşma kapsamı dışındadır. Dolayısıyla eşe, kardeşe, savunmasız kişiye veya silahla kasten yaralama hallerinde uzlaşma yoluna başvurulamaz.

Pratikte uzlaşma, özellikle tarafların birbirini tanıdığı komşuluk veya akrabalık kaynaklı yaralama olaylarında sıklıkla başvurulan bir çözüm yoludur. Adana Barosu bünyesindeki uzlaşma büroları bu süreci yürütür. Maddi tazminat, tedavi masraflarının karşılanması veya özür dileme gibi koşullarla uzlaşma sağlanabilir.

Savunma Stratejileri

Kasten yaralama suçuyla itham edilen kişinin başvurabileceği savunma yolları olayın niteliğine göre farklılık gösterir:

Meşru müdafaa (TCK m.25): Saldırıya uğrayan kişinin kendisini veya başkasını korumak amacıyla orantılı güç kullanması halinde bu savunma geçerlidir. Kritik nokta orantılılık ilkesidir — saldırı sona erdikten sonra karşılık vermek veya saldırının boyutunu aşan güç kullanmak meşru müdafaa sayılmaz. Meşru müdafaada sınırın aşılması halinde ise ceza indirimi uygulanır.

Haksız tahrik (TCK m.29): Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elem etkisiyle suç işlenmişse cezada indirim yapılır. Tahrikin ağırlığına göre ceza dörtte birine kadar düşürülebilir. Mahkeme, olaydan önce yaşanan süreci ve tarafların karşılıklı davranışlarını değerlendirerek indirim oranını belirler. Uygulamada kasten yaralama davalarının büyük çoğunluğunda haksız tahrik savunması ileri sürülmektedir.

Kasıt yokluğu: Failin yaralama kastının bulunmadığı, olayın kaza sonucu gerçekleştiği savunulabilir. Örneğin kalabalıkta itilme sonucu birinin düşüp yaralanması halinde kasıt tartışmalıdır. Bu durumda suç taksirle yaralama (TCK m.89) kapsamında değerlendirilebilir ve ceza önemli ölçüde azalır.

Adli tıp raporuna itiraz: Adli tıp raporunun yeterli ve doğru olup olmadığı her zaman sorgulanabilir. Rapora itiraz edilmesi halinde dosya Adli Tıp Kurumu Başkanlığı’na gönderilerek üst rapor (ihtisas kurulu raporu) alınabilir. Bu rapor, özellikle BTM ayrımının tartışmalı olduğu dosyalarda davanın sonucunu değiştirebilir.

Güncel Ceza Miktarları Tablosu (7550 Sayılı Kanun ile Güncellenmiş — 2026)

Suç Tipi	Güncel Ceza	Önemli Not
Basit yaralama — BTM ile giderilebilir (TCK 86/2)	6 ay – 1 yıl 6 ay hapis veya adli para cezası	Şikâyete bağlı, uzlaşmaya tabi. Kadına karşı alt sınır 9 ay
Kasten yaralama — temel hal (TCK 86/1)	1 yıl 6 ay – 3 yıl hapis	Resen soruşturulur, uzlaşmaya tabi
Nitelikli haller (TCK 86/3 a-e)	Temel ceza yarı oranında artırılır	Şikâyet aranmaz, uzlaşma uygulanmaz
Canavarca hisle (TCK 86/3-f)	Temel ceza bir kat artırılır	En ağır nitelikli hal
Neticesi ağırlaşmış — 1. grup (TCK 87/1)	Ceza bir kat artırılır, alt sınır 4 yıl (nitelikli: 6 yıl)	Organ zayıflaması, yüzde sabit iz, hayati tehlike vb.
Neticesi ağırlaşmış — 2. grup (TCK 87/2)	Ceza iki kat artırılır, alt sınır 6 yıl (nitelikli: 9 yıl)	Organ kaybı, bitkisel hayat, düşük vb.
Kemik kırığı/çıkığı (TCK 87/3)	Ceza yarısına kadar artırılır	Etki derecesine göre (hafif/orta/ağır)
Ölüm meydana gelmesi (TCK 87/4)	10–14 yıl hapis (nitelikli: 14–18 yıl)	Ağır Ceza Mahkemesi görevli

HAGB, Erteleme ve Ceza İndirimleri

Yargılama sürecinde iyi hal, sabıkasızlık, tahrik ve yaş küçüklüğü gibi koşullar cezada indirime yol açar.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), 8. Yargı Paketi olarak bilinen 7499 sayılı Kanun ile köklü değişikliklere uğramıştır. 1 Haziran 2024 tarihinden itibaren geçerli olan yeni düzenlemeye göre sanığın HAGB’yi kabul etmesi şartı kaldırılmış, mahkeme bu kararı resen verebilir hale gelmiştir. Ayrıca HAGB kararlarına karşı artık istinaf kanun yoluna başvuru imkânı tanınmıştır. HAGB kararı verildiğinde sanık 5 yıl denetim süresine tabi tutulur; bu sürede kasıtlı bir suç işlemezse ve yükümlülüklere uyarsa dava düşer.

Cezanın ertelenmesi: 2 yıl veya altındaki hapis cezalarında, mahkeme sanığın kişilik özellikleri ve suç işleme eğilimini değerlendirerek cezayı erteleyebilir. Erteleme kararı verildiğinde sanık cezaevine girmez, ancak denetim süresine tabi tutulur.

Yeni infaz düzeni: 7550 sayılı Kanun’un infaz reformuyla hükümlüler cezalarının en az onda birini (5 günden az olmamak üzere) cezaevinde geçirdikten sonra denetimli serbestlikten faydalanabilmektedir. Bu düzenleme, kasten yaralama suçundan kesinleşmiş ceza alan kişilerin fiili yatma süresini önemli ölçüde kısaltmaktadır.

Sağlık Çalışanlarına Karşı Kasten Yaralama

Kamu veya özel sağlık kuruluşlarında görev yapan sağlık personeline ve yardımcı sağlık personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen kasten yaralama suçunda ceza yarı oranında artırılır ve hapis cezası ertelenemez. Bu düzenleme, sağlık çalışanlarına yönelik artan şiddet olaylarına karşı kanun koyucunun caydırıcı yaklaşımını yansıtmaktadır.

Pratik Tavsiyeler

Kasten yaralama olayına karışan herkesin — ister mağdur ister şüpheli olsun — bilmesi gereken temel hususlar vardır.

Olayın hemen ardından hastaneye giderek adli rapor aldırın. Adli rapor, davanın bel kemiğidir ve yaralamanın BTM ile giderilip giderilemeyeceğini bu rapor belirler. Raporun geç alınması, yaraların iyileşmesi nedeniyle aleyhinize sonuç doğurabilir. Raporda eksiklik veya hata olduğunu düşünüyorsanız itiraz ederek Adli Tıp Kurumu ihtisas kurulundan üst rapor talep edebilirsiniz.

İfade vermeden önce mutlaka bir avukatla görüşün. Özellikle nitelikli yaralama şüphesiyle gözaltına alındıysanız kolluktaki ilk ifadeniz tüm davayı şekillendirebilir. Adana Barosu Adli Yardım Bürosu, maddi durumu yetersiz kişilere ücretsiz avukat tayin etmektedir.

Olay yerindeki delillerin korunmasını sağlayın. Cep telefonu kamerası, güvenlik kamerası görüntüleri ve tanık ifadeleri kritik delillerdir. Dijital deliller zamanla silinebilir veya üzerine yazılabilir; bu nedenle en kısa sürede harekete geçmek ve bu delillerin muhafazasını savcılıktan talep etmek büyük önem taşır.

Uzlaşma teklifini değerlendirirken acele etmeyin. Uzlaşma hem mağdur hem sanık açısından avantajlı olabilir — mağdur tazminat alır, sanık ise sabıka kaydından kurtulma imkânı elde eder. Ancak bu kararı bir ceza avukatına danışmadan vermemekte fayda vardır. 7550 sayılı Kanun ile artan ceza oranları, uzlaşma müzakerelerinin dinamiğini de doğrudan etkilemektedir.