Adana Ceza Avukatı Adana En İyi Ceza Avukatı, En İyi Ağır Ceza Avukatı, Ceza Avukatlığı Yazıları, Türk Ceza Kanunu
Türkiye, iş kazası istatistiklerinde Avrupa’nın üst sıralarında yer almaya devam etmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre ülkemizde her yıl yüz binlerce iş kazası meydana gelmekte, binlerce işçi hayatını kaybetmekte veya kalıcı engelle karşılaşmaktadır. Bu tablo, işverenlerin cezai sorumluluğu konusunu her geçen gün daha fazla gündem oluşturmaktadır.
İşverenin Cezai Sorumluluğunun Hukuki Temeli
İş kazasında işverenin cezai sorumluluğu iki temel kanuna dayanır:
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverene kapsamlı önlem alma, risk değerlendirmesi yapma, eğitim verme ve iş güvenliği uzmanı istihdam etme yükümlülüğü getirir. Bu yükümlülüklerin ihlali idari para cezasının yanı sıra cezai sorumluluğun da temelini oluşturur.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu: İş güvenliği önlemlerinin alınmaması sonucunda ölüm veya yaralanma gerçekleşirse, işveren taksirle öldürme (TCK m.85) veya taksirle yaralama (TCK m.89) suçundan yargılanır.
İşveren Hangi Hâllerde Sorumlu Tutulur?
İşverenin cezai sorumluluğunu doğuran başlıca ihmaller:
| İhmal | Hukuki Dayanak |
|---|---|
| İş güvenliği eğitimi verilmemesi | 6331 s.K. m.17 |
| Kişisel koruyucu donanım (KKD) sağlanmaması | 6331 s.K. m.4 |
| İş güvenliği uzmanı istihdam edilmemesi | 6331 s.K. m.6 |
| Risk değerlendirmesi yapılmaması | 6331 s.K. m.10 |
| İş kazası sonrası bildirim yapılmaması | 5510 s.K. m.13 (3 iş günü içinde SGK’ya bildirim) |
| Tehlikeli çalışma koşullarının bilinmesine rağmen önlem alınmaması | 6331 s.K. m.4, TCK m.22/3 (bilinçli taksir) |
| Çalışma süresi ve dinlenme kurallarının ihlali | 4857 s.K. m.63-68 |
| Sağlık gözetimi yaptırılmaması | 6331 s.K. m.15 |
Ceza Miktarları
| Sonuç | Basit Taksir | Bilinçli Taksir (1/3-1/2 artırım) |
|---|---|---|
| Bir işçinin ölümü | 2-6 yıl hapis | ~3-9 yıl hapis |
| Birden fazla işçinin ölümü | 2-15 yıl hapis | ~3-22,5 yıl hapis |
| Bir işçinin yaralanması | 3 ay – 1 yıl hapis | ~4 ay – 1,5 yıl hapis |
| Birden fazla işçinin yaralanması | Ceza artırılır (TCK m.89/4) | Ceza daha da artırılır |
Bilinçli taksir ne zaman gündeme gelir? İşverenin tehlikeli durumu bildiği hâlde önlem almaması — örneğin daha önceki bir kazadan ders alınmaması, müfettiş uyarısına rağmen eksikliğin giderilmemesi — bilinçli taksirin uygulanmasına yol açar.
Cezai Sorumluluğun Kapsamı: Yalnızca İşveren mi?
İş kazalarında cezai sorumluluk yalnızca işverenle sınırlı değildir. Kusurlu bulunan diğer kişiler de yargılanır:
- İş güvenliği uzmanı: Eksiklikleri tespit edip bildirme yükümlülüğünü yerine getirmemişse
- Şantiye şefi / proje müdürü: Sahada güvenlik tedbirlerini uygulama sorumluluğunu ihlal etmişse
- Alt işveren (taşeron): Kendi işçileri için güvenlik tedbirleri almamışsa
- İşyeri hekimi: Sağlık gözetimini ihmal etmişse
Kusur oranları bilirkişi heyeti tarafından belirlenir ve her sorumluya kusuru oranında ceza verilir.
Soruşturma Süreci
- Olay yeri incelemesi: İş kazası gerçekleştiğinde kolluk kuvvetleri ve iş müfettişleri olay yerini inceler.
- SGK bildirimi: İşveren, kazayı SGK‘ya 3 iş günü içinde bildirmek zorundadır.
- İş müfettişi raporu: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişleri inceleme yaparak rapor düzenler.
- Savcılık soruşturması: Cumhuriyet Savcılığı re’sen soruşturma başlatır.
- Bilirkişi incelemesi: İş güvenliği uzmanı ve mühendislerden oluşan bilirkişi heyeti kusur oranlarını belirler.
- İddianame: Yeterli delil varsa savcılık iddianame düzenler.
Ceza Davası ve Tazminat Davası İlişkisi
İş kazası mağdurları veya yakınları ceza davası dışında iş mahkemesinde de maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Ceza davasında tespit edilen kusur oranları tazminat davasında da dikkate alınır ancak bağlayıcı değildir. İki dava paralel olarak yürütülebilir.
Ayrıca SGK, iş kazası nedeniyle yaptığı sağlık ve gelir kaybı ödemelerini işverene rücu edebilir (5510 sayılı Kanun m.21).
Adana’da İş Kazası Davaları
Adana, sanayi, tarım ve inşaat sektörlerinin yoğun olduğu bir il olarak iş kazası dosyalarının da yoğun görüldüğü bir yerdir. Seyhan ve Yüreğir Asliye Ceza Mahkemeleri’nde iş kazası davaları sıklıkla karşılaşılan dava tiplerindedir. Adana Organize Sanayi Bölgesi, Ceyhan sanayi tesisleri ve Çukurova’daki tarımsal işletmelerde meydana gelen kazalar yoğun dosya akışına yol açmaktadır.
İş kazası mağduruysanız veya işveren olarak soruşturma kapsamındaysanız, sürecin hem cezai hem de tazminat boyutunu doğru yönetmek için uzman bir ceza avukatıyla çalışmanız önerilir.