90 okunma

Bilişim ve Siber Suçlar: Türk Ceza Kanunu Kapsamında Düzenlemeler, Cezalar ve Korunma Yolları

Teknolojinin hızla gelişmesi ve dijitalleşmenin artmasıyla birlikte, bilişim suçları (siber suçlar) günümüzün en yaygın ve en tehlikeli suç türleri arasında yer almaktadır. Bilgisayar, telefon, tablet gibi iletişim araçları veya internet üzerinden işlenen bu suçlar, hem bireylerin hem de kurumların ciddi mağduriyetler yaşamasına neden olabilmektedir. Bu haberde, Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen bilişim suçlarını, öngörülen cezaları ve mağdur olunması halinde izlenecek hukuki yolları detaylı şekilde ele alacağız.

Bilişim Suçları Nedir?

Bilişim suçları, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 243. ila 245/A maddeleri arasında “Bilişim Alanında Suçlar” başlığı altında düzenlenmiştir. Bu suçlar, doğrudan bilişim sistemlerini hedef alan veya bilişim sistemlerini araç olarak kullanan her türlü hukuka aykırı eylemi kapsamaktadır.

Siber suçları diğer suçlardan ayıran temel özellik, bir bilişim sistemi olmadan işlenememesidir. Hacker, korsan, siber terörist veya cracker olarak adlandırılan failler, genellikle ileri düzey teknik bilgiye sahip kişilerdir. Ancak günümüzde basit sosyal mühendislik teknikleriyle bile ciddi suçlar işlenebilmektedir.

TCK’da Düzenlenen Temel Bilişim Suçları

1. Bilişim Sistemine Girme Suçu (TCK m. 243)

Bu suç, bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak girilmesini ve orada kalmaya devam edilmesini kapsamaktadır. Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesi’ne uyum amacıyla düzenlenmiştir.

Ceza: 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası

Ağırlaştırıcı Hal: Bu fiil nedeniyle sistemdeki veriler yok olur veya değişirse, 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası

Örnekler: Başkasının sosyal medya hesabına izinsiz giriş, e-posta hesabının ele geçirilmesi, şirket sunucularına yetkisiz erişim

2. Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme (TCK m. 244)

Bu madde kapsamında birden fazla suç tipi düzenlenmiştir:

  • Bilişim sisteminin işleyişini engelleme veya bozma: 1-5 yıl hapis
  • Verileri yok etme, bozma, değiştirme, erişilmez kılma: 6 ay – 3 yıl hapis
  • Bu fiillerle haksız kazanç sağlama: 2-6 yıl hapis
  • Banka veya kredi kuruluşu sistemleri üzerinde işlenirse: 3-7 yıl hapis

3. Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması (TCK m. 245)

Bu suç, başkasına ait banka veya kredi kartlarının izinsiz kullanılmasını kapsamaktadır. Günümüzde en sık işlenen siber suçlardan biridir.

  • Başkasının kartını kullanma veya kullandırma: 3-6 yıl hapis
  • Sahte kart üretme, satma, satın alma: 3-7 yıl hapis

Etkin Pişmanlık: Bu suçta etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilir. Mağdurun zararı soruşturma aşamasında giderilirse cezada 2/3, kovuşturma aşamasında giderilirse 1/2 indirim uygulanır.

4. Yasak Cihaz veya Programlar (TCK m. 245/A)

Bilişim suçlarında kullanılmak üzere tasarlanmış cihaz veya programları üretmek, satmak, satın almak, kabul etmek veya bulundurmak suçtur.

Ceza: 1-3 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası

Bilişim Sistemleriyle İşlenen Diğer Suçlar

TCK’da doğrudan bilişim suçları olarak düzenlenmeyen ancak bilişim sistemleri aracılığıyla işlenebilen birçok suç türü bulunmaktadır:

  • İnternet üzerinden hakaret (TCK m. 125): 3 ay – 2 yıl hapis
  • Sosyal medyada tehdit (TCK m. 106): 6 ay – 2 yıl hapis
  • Kişisel verileri ele geçirme/yayma (TCK m. 136): 2-4 yıl hapis
  • Özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK m. 134): 1-3 yıl hapis
  • Nitelikli dolandırıcılık – internet üzerinden (TCK m. 158/1-f): 3-10 yıl hapis
  • Haberleşmenin gizliliğini ihlal (TCK m. 132): 1-3 yıl hapis

Siber Suçlarda Delil ve İspat

Siber suçların en kritik aşamalarından biri delil toplama sürecidir. Dijital deliller kolay silinebilir veya değiştirilebilir nitelikte olduğundan, mağdurların hızlı hareket etmesi büyük önem taşımaktadır.

Önemli Delil Türleri:

  • IP adresi kayıtları ve bağlantı logları
  • Ekran görüntüleri (screenshot)
  • E-posta başlık bilgileri (header)
  • Sosyal medya mesaj ve paylaşım kayıtları
  • Banka ve kredi kartı işlem dökümleri
  • HTS (Historical Traffic Search) raporları

Mağdur Olunması Halinde İzlenecek Yol

  1. Delilleri Koruyun: Ekran görüntüsü alın, mesajları silmeyin, hesap hareketlerini kaydedin.
  2. Yetkililere Başvurun: Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’ne veya en yakın Cumhuriyet Savcılığı’na şikayette bulunun.
  3. Hesaplarınızı Güvence Altına Alın: Şifrelerinizi değiştirin, iki faktörlü doğrulamayı aktifleştirin.
  4. Bankanızı Bilgilendirin: Kredi kartı veya banka hesabı ile ilgili bir ihlal varsa, derhal bankanızı arayın.
  5. Hukuki Destek Alın: Bilişim hukuku alanında uzman bir avukattan profesyonel destek alın.

Yaygın Siber Suç Yöntemleri

  • Phishing (Oltalama): Sahte web siteleri veya e-postalarla kişisel bilgilerin çalınması
  • Ransomware (Fidye Yazılımı): Verilerin şifrelenerek fidye talep edilmesi
  • Sosyal Mühendislik: İnsan psikolojisini kullanarak bilgi çalma
  • Keylogger: Tuş vuruşlarını kaydeden zararlı yazılımlar
  • Fake Hesaplar: Sahte sosyal medya hesaplarıyla dolandırıcılık

Sonuç ve Öneriler

Bilişim suçları, teknoloji kullanımına paralel olarak artmaya devam etmektedir. Bu suçlar, soruşturma zamanında yapıldığı takdirde ispatlanması kolay olan suçlardandır. Ancak dijital delillerin korunması ve doğru şekilde sunulması büyük önem taşımaktadır.

Önemli Tavsiyeler:

  • Güçlü ve benzersiz şifreler kullanın
  • İki faktörlü kimlik doğrulamayı aktifleştirin
  • Şüpheli linklere tıklamayın
  • Kişisel bilgilerinizi paylaşırken dikkatli olun
  • Mağdur olduğunuzda derhal yetkililere başvurun

Hukuki Destek: Bilişim suçları, hem ceza hukuku hem de bilişim hukuku açısından teknik bilgi gerektiren bir alandır. Bu nedenle mağdur veya şüpheli konumunda bulunan kişilerin mutlaka alanında uzman bir bilişim avukatına danışması tavsiye edilmektedir.